Paul Verheijen

AUGUSTE RODIN

Helse Adam en Eva

177 - Adam (voor de Poort van de Hel)
1881
Brons
197 x 76 x 77 cm
Toronto, Art Gallery of Ontario
125 - Adam en Eva
1902
Terracotta en gips
47,5 x 52 x 20,4 cm
Parijs, Musée Rodin
159 - Eva
1881
Gepatineerd gips
175 x 50 x 65 cm
Parijs, Musée Rodin

De Hellepoort

In 1880 kreeg Auguste Rodin (1840-1917) de opdracht voor een nieuw te bouwen Museum voor Decoratieve Kunst in Parijs de deuren te ontwerpen.
Hij liet zich inspireren door Lorenzo Ghiberti’s deuren van het Baptisterium in Florence.
Op zijn eerste Italiaanse reis vijf jaar eerder las Rodin intensief Dante’s La Divina Commedia, in het bijzonder het eerste deel Inferno (de Hel).
Een jaar lang leefde hij met Dante, dagelijks tekenend aan de cirkels van de Hel die in La Divina Commedia worden opgeroepen.

Als opschrift boven de deuren van de Hel zou worden aangebracht een citaat uit La Divina Commedia dat luidde:
Lasciate ogni speranza, voi ch’intrate (Inferno, Canto 3, regel 9),
laat varen elke hoop, jullie die binnentreden.
Dit opschrift sneuvelde uiteraard.
Het is weliswaar een adequate tekst voor de deuren van de Hel, maar niet al te uitnodigend voor een Museum voor Decoratieve Kunst, dat overigens nooit werd gebouwd.
Ook de Hellepoort is nooit helemaal afgekomen en pas na Rodins dood in brons gegoten en zijn plaats gekregen in de tuin van het Museum Rodin in Parijs.

Rodin stelde voor de Hellepoort te flankeren met twee kolossale beelden van Adam en Eva als de bijbelse eerste zondaars.
Hij besloot tot deze voorstellingen na het zien van dit paar zoals ze waren geschilderd door Michelangelo op het plafond van de Sixtijnse kapel in Rome en door Masaccio in de Brancacci-kapel van de S.Maria del Carmine in Florence.
150 - Eva (voor de Poort van de Hel)
1883
Marmer
76 x 24,5 x 31,5 cm
Toronto, Art Gallery of Ontario

Zielepijn

De goed ontwikkelde musculatuur van Adam (cat. 177) suggereert grote fysieke kracht en staat in schril contrast met zijn bizarre houding.
Hij lijkt te lijden onder zijn zondeval en richt beide handen naar de grond om zijn aardse banden te benadrukken.
Vergelijk Adams wijsvinger van zijn rechterhand met die van God in de schepping van Adam van Michelangelo op het plafond van de Sixtijnse kapel (afb. 1).
En Adams linkerhand lijkt op die van Christus in de Pietà Bandini van Michelangelo in het Dommuseum in Florence (afb. 2).

Eén jaar na het verkrijgen van de opdracht werd Adam tentoongesteld in de Parijse Salon met de titel De Schepping van de Mens.

Eva beeldt Rodin uit op het moment van haar schaamte.
Net als Adam lijdt Eva aan zielepijn, een thema dat in heel het werk van Rodin telkens terugkeert.

Rodins beeld van Eva kwam tijdens zijn leven niet verder dan een onvoltooide versie.
Het verhaal gaat dat zijn model zwanger raakte en vertrok.
De kleine marmeren versie (cat. 150) kreeg in 1882 tijdens een tentoonstelling veel lof.
De sensualiteit van haar gladde lichaam, die contrasteert met het bescheiden gebaar van haar neergebogen hoofd en over elkaar geslagen armen, maakten het tot een erg populair beeld.
Er werden veel uitvoeringen van gemaakt, in brons en in terracotta.
In marmer zijn er 25 versies geïdentificeerd.
De grote versie van gepatineerd gips (cat. 159) werd pas rond 1899 tentoongesteld, toen Rodin voor het eerst deze fragmentarische en onvoltooide Eva publiekelijk durfde te presenteren.
De terracottamaquette (cat. 125) was bestemd voor een schoorsteenmantel.