Paul Verheijen

FRA ANGELICO

Annunciatie

Verdoemenis en redding

Het altaarstuk (linkerafbeelding) is geschilderd voor het klooster van San Domenico in Fiesole, in de buurt van Florence.
Het paneel toont de boodschap van de aartsengel Gabriël aan Maria onder een portiek.
Links worden Adam en Eva uit het Paradijs verdreven.
Verdoemenis en redding van de mensheid zijn hier tesamen uitgebeeld.
Door de geboorte van Christus zal de erfzonde worden weggewist.

De predella toont vijf scènes uit het leven van Maria.
  • Geboorte en verloving met Jozef
  • Visitatie: bezoek aan Elisabet
  • Geboorte van Jezus
  • Presentatie van Jezus in de tempel
  • Dood van de Maagd met Christus die haar ziel ontvangt

Fra Angelico wijdde zijn werk uitsluitend aan religieuze onderwerpen, omdat hij de kunst een aspect van religieuze toewijding vond.
Hij was bijzonder gedetailleerd in het weergeven van de natuur, objecten en personen.
Fra Angelico combineerde de laatgotische Italiaanse stijl met de nieuwe taal van de renaissance.
Een voorbeeld hiervan is de ruimtelijke diepte van de architectuur, die enkele fouten vertoont die kenmerkend zijn voor Angelico's vroege werken.

Er zijn nog twee andere Annunciaties op paneel van Fra Angelico bekend:
- In het Diocesaan Museum in Cortona
- In de kerk Santa Maria delle Grazie in San Giovanni Valderno

Bovendien bevinden zich twee fresco's met dit onderwerp op de eerste verdieping met de monnikencellen in het San Marco klooster in Florence
- op de gang (afbeelding rechts)
- in cel 3

Licht, architectuur en perspectief

De Annunciatie (rechterafbeelding) op de gang in het San Marco klooster in Florence is een van de beroemdste afbeeldingen van Renaissancekunst en het meest bekende werk van Fra Angelico.
Drie vernieuwingen van dit tijdperk zijn erin terug te vinden: lichte kleuren, architectuur en streng perspectief.
De scène is geplaatst onder een kale arcade, eenvoudig gepleisterd, met ronde bogen en klassieke deels Korintische en deels Ionische kapitelen, die herinneren aan de arcade van het klooster dat net is gebouwd door Michelozzo.
Dit gegeven leidt tot de conclusie dat het fresco waarschijnlijk rond 1440 geschilderd is.

Er zijn geen decoratieve elementen of verwante episodes zoals de verdrijving uit het paradijs die gewoonlijk ingebed zijn in afbeeldingen van annunciaties ook door Fra Angelico zelf.
Fra Angelico wilde zich blijkbaar volledig concentreren op de intimiteit en de spiritualiteit van deze blijde boodschap aan Maria.


ANNUNCIATIE

Fra Angelico (circa 1395-1455)
Annunziata

Tempera op hout, 194 x 194 cm (circa 1430-32)
Madrid - Prado

Fresco, 230 x 297 cm (circa 1440)
Florence - Museo San Marco