Paul Verheijen

SOLDAATHEILIGEN

Militia Christi

Heilige soldaten hebben naast historische of legendarische oorsprong hun achtergrond in verschillende christelijke fenomenen.
Om onduidelijke redenen was het aantal christelijke soldaten en officieren in Romeinse legioenen groot, getuige het relatief grote aantal martelaren onder hen.
Men zag hen als helden, die zeer concreet de idee van de militia Christi in hun leven gestalte gaven.
Men nam de stoicijnse idee over van het leven als een krijgsdienst, van Paulus in uitspraken als `eensgezind strijdend voor het geloof' en van de rigoureuze uitspraak van Jezus over het zwaard, dat hij is komen brengen (Matteüs 10,34).
Ook onder de vroeg christelijke auteurs leefde de idee van deze militia die verder doorwerkte in de middeleeuwen door in de, tijdens de kruistochten ontstane, geestelijke ridderorden (johannieters, tempeliers en de Duitse Orde).
In de tijd van het humanisme werd de idee weer opgenomen door Erasmus en de jezuïeten.

Drakenbestrijder

Nauw verbonden met soldaatheiligen zijn legendes van een drakenbestrijdende held, die een bedreigde koningsdochter en tevens een stad, streek of land van de ondergang redt.
Veel inspiratie is daarbij uitgegaan van de als hemelse legeraanvoerder in de bijbel opgevoerde aartsengel Michael, die met Sint Joris lange tijd de meest afgebeelde in het harnas strijdende heilige is geweest.
Vergelijkbaar met deze idee is de inspiratie die de beweging van asceten en monniken vond in het bestrijden van de 'demonen', aangevuurd door de 'Koning der koningen en de Heer der heren' uit Apokalyps 19,11-18.

Kruistochten

In het Westen had het krijgszuchtige karakter van de bekeerde Germanen invloed die, nauwelijks christen geworden, vanaf het einde van de 11e eeuw ten strijde trokken tegen het vreemde, de samenleving bedreigende element van de islam: de kruistochten.