ALBRECHT DÜRER
Aanbidding van de wijzen
Aanbidding van de wijzen
Italiaans en Noord-EuropeesTen eerste heeft hij in 1504 een stuk geschilderd dat de Drie Wijzen uit het Oosten voorstelt. De ene koning heeft hij een gouden beker in de hand gegeven, de tweede draagt een bolvormige vaas en de de derde een gouden kistje.Vlak voor zijn tweede reis naar Italië heeft Albrecht Dürer de aanbidding van de wijzen geschilderd in schitterend zonlicht en zich afspelend in een landschap met ruïnes. De intense kleuren en het gebruik van perspectief doen beide denken aan de Venetiaanse schilderkunst. De klassieke ruïnes, typerend voor de Italiaanse schilderkunst, harmoniëren goed met het landschap in Noord-Europese stijl, waarin in de verte kleine figuren te zien zijn. De zorgvuldige bestudering van planten en dieren – rijk aan symboliek – bevestigt Dürers gewoonte om de natuur te bestuderen, een kenmerk dat terugkomt in het meeste werk van deze Duitse meester. De oudste van de drie koningen knielt en biedt het Christuskind zijn geschenk aan – dat in een gouden kistje rust en waar het kindje gretig naar reikt, nauwelijks in bedwang gehouden door zijn moeder. Achter hem staan de tweede koning, die rijk gekleed is en de gelaatstrekken van Dürer zelf draagt, en de derde koning, die in overeenstemming met de laatmiddeleeuwse traditie als een zwarte Afrikaan is afgebeeld. Rechts, aan de voet van een stenen verhoging, knielt een donkerhuidige dienaar die in een grote zak rommelt, terwijl de rest van het gevolg van deze voorname bezoekers – bestaande uit ruiters in oosterse kledij – de tijd doodt op de verre achtergrond. Ook een os en een ezel zijn aanwezig; zij zijn door apocriefe teksten aan het bijbelse verhaal toegevoegd. Op de achtergrond, boven de kustlijn van een zee, rijst een bergvesting op onder een hemel waarvan het heldere blauw slechts door enkele wollige wolken wordt onderbroken. De vroegste vermelding van de afbeelding maakt melding van een figuur van Jozef, die in werkelijkheid niet aanwezig is. Het is denkbaar dat de knielende dienaar aan de rechterkant werd opgevat als de derde koning, terwijl de centrale mannelijke figuur werd gezien als de echtgenoot van Maria. Sommige kunsthistorici en Dürer-kenners menen dat dit paneel het middenpaneel vormde van Dürers Jabach triptiek. |
|
Albrecht Dürer (1471-1528)
Aanbidding van de Wijzen (1504) Olieverf op paneel, 99 x 114 cm Florence - Uffizi |