Slechte staat
De Maagd Maria heeft zich met het Christuskind teruggetrokken in een ruimte van een bijna onheilspellende nauwte. Het Christuskind op haar schoot lijkt moeilijk in bedwang te houden. Het is duidelijk dat hij op het punt staat ingebakerd te worden, want hij zit op de inbakerdoek die onder hem is uitgespreid en die Maria met haar rechterhand probeert goed te leggen. Haar blik is neergeslagen op de zuigeling. Kalligrafische stralen rond het hoofd van het Kind en een aureool rond Maria's hoofd – gevormd door fijne, radiale streken – tillen de alledaagse scène op naar een transcendentale sfeer. Deze afbeelding was duidelijk bedoeld voor privédevotie.
Het schilderij dateert uit een periode in de loopbaan van Albrecht Dürer waarin kunstenaars – aan de vooravond van de reformatie en dus klaarblijkelijk voor de laatste keer – probeerden te voldoen aan de nog steeds toenemende vraag naar dergelijke objecten door steeds meer van dit soort gedrukte en geschilderde voorstellingen te produceren.
De staat waarin dit schilderij verkeert, is op z'n zachtst gezegd catastrofaal. Dankzij ingrijpende retouches oogde het werk bij de eerste presentatie in 1906 als een volledig intact geschilderd oppervlak – zo blijkt uit historische foto's – maar in werkelijkheid had het uiterlijk weinig van doen met Dürers oorspronkelijke werk. In 1936 en opnieuw in 1945 werd geprobeerd bloot te leggen wat er nog over was van de oorspronkelijke verflaag, waardoor het schilderij vandaag de dag zonder overdrijving kan worden omschreven als een schim van wat het ooit was.
|
