SichemNadat de rechter Gideon de Midjanieten had overwonnen, was er in Israël al sterk bij hem op aangedrongen zich tot koning te laten uitroepen, maar hij weigerde dit. Abimelech, een van zijn 70 zonen, heeft als eerste geprobeerd van Israël een koninkrijk te maken. Hij slaagde erin om al zijn broers op een na om het leven te brengen riep zichzelf vervolgens tot koning uit. Zijn koninkrijk beperkte zich tot de omgeving van Sichem en viel na zijn dood in drie jaar tijd uiteen. Na zijn gewelddadige dood, veroorzaakt door een maalsteen die een vrouw vanaf de stadsmuur op zijn hoofd gooide, ontstond er een machtsvacuüm, waarna het volk uiteindelijk overging tot de periode van de rechters (Rechters 8:22 - 9:57). |
Instelling van het joodse koningschapOver het koningschap dat na die periode werd ingesteld, zijn twee parallelle verhalen bewaard, waarvan het ene het koningschap gunstig gezind is, terwijl het andere er vijandig tegenover staat. Volgens de eerste overlevering komt het initiatief van God, die Saul uitkiest als redder van het volk. Volgens de tweede traditie vraagt het volk zelf een koning om net als de omringende volken te zijn. Deze ontwikkeling werd bespoedigd door het gevaar van de kant van de Filistijnen. Gemeenschappelijk verweer tegen hen werd noodzakelijk. Feitelijk is Saul de voortzetting van het werk van de rechters. De dag na zijn overwinning op de Ammonieten wordt Saul tot melek uitgeroepen. Israël neemt daarmee de politieke vorm over van verwante koninkrijken in de buurlanden, waarover vooral de tweede overlevering spreekt. Onder Saul verkeert het koningschap nog in een pril stadium. Het is tamelijk onduideijk of Saul buiten het militaire nog meer gezag uitoefende. De regering van David leidde echter een nieuwe en beslissende fase in. |
MessianismeDe definitieve scheuring van het verenigde koninkrijk Israël in het jaar 930 VGJ na de dood van Salomo in twee afzonderlijke koninkrijken Israël (Noordrijk) en Juda (Zuidrijk) markeren reeds het verval van het koningschap. Ballingschappen onder de heerschappijen van respectievelijk de Assyriërs (in 722 VGJ) en de Babyloniërs (van 597-586 VGJ) maakten een definitief einde aan beide koninkrijken. Dan ook onstaat het idee dat het koningschap ooit hersteld zal worden. Het is het begin van het messianisme. |
OverzichtDe genealogie van de koningen van de joden is niet erg overzichtelijk, ook omdat sommige koningen dezelfde naam hebben. Joram, Achazja, Joachaz en Joas zijn bijvoorbeeld zowel de namen van een koning van het Noordrijk als van het Zuidrijk.De koningen vóór de scheuring waren Saul, Isboset, David en Salomo. De dynastie van het Noordrijk Israël begint met Jerobeam I, die van het Zuidrijk Juda met Rechabeam. ![]() |
| 2016 Paul Verheijen / Nijmegen |