Titulus SabinaeDe Santa Sabina in Rome is een typisch vroegchristelijke basilica gebouwd op een groot herenhuis. In de kerk herinnert een zuil die voor driekwart onder de vloer verdwijnt aan dat herenhuis. Dat we hier te maken hebben met de oude Titulus Sabinae, lijkt meer dan waarschijnlijk. Het huis van Sabina wordt gedateerd in het begin van de eerste eeuw. De stichtingsdatum van de Titulus is onbekend, maar die van de basilica is dat wel. Boven de hoofdingang is aan de binnenzijde een mozaïekinscriptie aangebracht. De zeven ongespatieerde regels van deze inwijdingstekst (afmeting 4 x 13 meter) luiden in tamelijk gekunsteld Latijn (voor de leesbaarheid nu wel gespatieerd):CULMEN APOSTOLICUM CUM CAELESTINUS HABERET PRIMUS ET IN TOTO FULGERET EPISCOPUS ORBE HAEC QUAE MIRARIS FUNDAVIT PRESBITER URBIS ILLYRICA DE GENTE PETRUS VIR NOMINE TANTO DIGNUS AB EX ORTU CHRISTI NUTRITUS IN AULA PAUPERIBUS LOCUPLES SIBI PAUPER QUI BONA VITAE PRAESENTIS FUGIENS MERUIT SPERARE FUTURAM Toen Celestinus de apostolische top had en de eerste bisschop schitterde in de hele wereld, heeft een priester van de stad dit dat jij bewondert, gesticht. Petrus, een man uit de streek Illyricum, een zo grote naam waard. Vanaf zijn geboorte opgevoed in de kerk van Christus, rijk voor de armen, arm voor zichzelf, en terwijl hij de goederen van het tegenwoordige leven ontvuchtte, mocht hij het toekomstige verwachten. Celestinus I (paus van 422-432) heeft de voltooiing van de kerk niet mogen meemaken. Zijn opvolger Sixtus III schonk de basilica een baptisterium. Naast de kerk lag een tweede residentie van de pausen, waar Honorius III (paus van 1216-1227) goedkeuring hechtte aan de orde van de dominicanen. Zij kregen de kerk en het aangrenzende klooster en wonen er nog steeds. In de 6e eeuw gaat de kerk over naar een Titulus. Op 29 augustus 590 ten tijde van een pestepidemie kondigde Gregorius de Grote in de kerk de litania settiforma aan. De Santa Sabina maakte hij ook tot statiekerk op Aswoensdag. Verschillende pausen in latere eeuwen vertimmerden nog het een en ander aan de kerk. De kerk geeft een goede indruk van een vroegchristelijke basilica. Hieronder meer informatie over de van cipressenhout gemaakte deuren van de hoofdingang en het apsisfresco waarop vermoedelijk ook Sabina is te zien (klik op koppelingen hieronder). |
| 2016 Paul Verheijen / Nijmegen |