Legenda Aurea
De schrijver van de Legenda Aurea, Jacobus de Voragine, was dominicaan. Het wekt geen verbazing dat de hagiografie van zijn ordestichter Dominicus ruime aandacht krijgt in de 384 paragrafen die hoofdstuk 109 telt. De talrijke wonderen met betrekking tot Dominicus reiken zelfs tot na zijn dood. Hieronder staat een selectie van vijf van deze wonderen.
- Hondje en ster
Zijn moeder zag voor zijn geboorte in een droom, dat zij in haar schoot een hondje droeg dat een brandende fakkel in zijn bek hield en dat, toen het uit haar schoot tevoorschijn was gekomen, het hele bouwwerk van de wereld in brand zette. En een voorname vrouw, degene die hem uit de heilige vont had geheven, meende te zien dat de kleine Dominicus een helder stralende ster op zijn voorhoofd had die de hele wereld verlichtte.
(Legenda Aurea 109,13-14)
- Vuurproef
De heilige Dominicus stelde, toen hij op een dag tegen de ketters had gepreekt, de bewijsplaatsen die hij had aangevoerd op schrift en overhandigde dat blad aan een van de ketters, zodat deze zijn gedachten kon laten gaan over de tegenwerpingen. Terwijl de ketters die nacht aan het vuur bijeenzaten, haalde de man het blad dat hij had gekregen tevoorschijn. Zijn kameraden zeiden dat hij het in het vuur moest gooien: als het verbrandde, zou hun geloof, of liever gezegd hun ongeloof, het ware geloof zijn, maar als het niet verbrandde, zouden zij het geloof van de Kerk van Rome als het ware geloof verkondigen. Men wiepr het b lad in het vuur. Even lag het erin, toen sprong het er ongeschonden weer uit. Iedereen was verbijsterd, maar een, die koppiger was dan de anderen, zei: 'Laten we het er weer in gooien, dan zullen we de waarheid vollediger te weten komen.' Het blad werd er weer ingeworpen en weer sprong het er ongeschonden uit, Weer zei de man: 'Gooi het er voor de derde keer in; dan zullen we de uitsalg zeker weten,' Het werd er voor de derde keer ingeworpen en weer sprong het eruit, niet verbrand en ongeschonden. De ketters bleven echter hardnekkig en zwoeren elkaar met de strengste eed dat niemand dit feit openbaar zou maken. Maar een ridder die daar aanwezig was en ons geloof enigszins was toegedaan, maakte dit wonder later bekend.
(Legenda Aurea 109,22-35)
- Visioen van de drie lansen
Een minderbroeder, die lange tijd een metgezel van sint Franciscus was geweest, vertelde aan een aantal broeders van de orde der predikers, dat de heilige Dominicus, toen hij in Rome was om bij de paus aan te dringen op bekrachtiging van zijn orde, 's nachts tijdens zijn gebed in de geest zag hoe Christus in de lucht drie lansen in zijn hand hield, die Hij drilde om ze naar de wereld te slingeren. Zijn moeder snelde op Hem toe en vroeg Hem wat Hij toch van plan was. En Hij zei: 'Zie, de hele wereld is vol van drie zonden: hoogmoed, wellust en hebzucht. Daarom wil Ik haar met deze drie lansen verdelgen.' Toen viel de Maagd voor Hem op haar knieën en zei: 'Liefste zoon, heb medelijden, matig je rechtvaardigheid door barmhartigheid.' Christus antwoordde haar: 'Ziet u dan niet hoeveel beledigingen Mij worden aangedaan?' Maar zij zei: 'Matig je woede, mijn zoon, en wacht nog even af. Ik heb namelijk een trouwe dienaar, een krachtig strijder, die de hele wereld over zal gaan, haar zal veroveren en haar aan jouw heerschappij zal onderwerpen. En ik zal nog een andere dienaar zenden om hem te helpen, die zij aan zij met hem zal strijden.' Haar zoon antwoordde: 'Zie, Ik ben gekalmeerd en heb welwillend naar u geluisterd. Maar Ik zou zelf degenen willen zien die u voor een zo zware taak wilt aanwijzen.' Toen toonde zij Hem sint Dominicus. Waarop Christus zei: 'Dat is werkelijk een goede en krachtige strijder, hij zal vol ijver doen wat u hebt gezegd.' Zij toonde Hem ook sint Franciscus en Christus prees hem net zoals de eerste. In zijn droomgezicht had sint Dominicus zijn metgezel, die hij niet eerder had gezien, goed bekeken. Toen hij hem de volgende morgen in de kerk aantrof, herkende hij hem door wat hij 's nachts had gezien zonder dat iemand hem aanwees. Hij snelde naar hem toe, omhelsde hem en kuste hem met een heilige kus en zei: 'Jij bent mijn wapenbroeder, jij zult samen met mij optrekken, laten wij samen pal staan en geen vijand zal sterker zijn dan wij'. Hij vertelde hem ook van begin tot eind het bovenvermelde visioen en van toen af waren zij 'een van hart en een van ziel' in de Heer. En zij droegen hun opvolgers op deze gezindheid voor altijd te bewaren.
(Legenda Aurea 109,83-100)
- Dodenopwekking
Een jongeman, een neef van de heer kardinaal Stefanus van Fossa Nova*, was met zijn paard voorover in een kuil gestort en er dood uitgehaald. Men bracht hem naar de heilige Dominicus en op zijn gebed werd de jongeman weer levend als tevoren.
(Legenda Aurea 109,167)
* Varianten van de legende noemen hem Napoleone Corsini
- Hemelvaart
Zijn heengaan werd op dezelfde dag en op hetzelfde uur getoond aan broeder Guala, toen prior van de predikbroeders in Brescia en later bisschop van deze stad, en wel op de volgende wijze. Toen hij in de klokkentoren van de broeders met zijn hoofd tegen de muur geleund was weggedoezeld, zag hij hoe de hemel openging en twee witte ladders op de aarde werden neergelaten. Aan de bovenkant werden ze vastgehouden door Christus en zijn moeder, en engelen klommen er jubelend langs omhoog en omlaag. Beneden tussen de ladders stond een zetel en op die zetel zat een broeder met gesluierd hoofd. Jezus en zijn moeder trokken de ladders omhoog en toen de zittende tot in de hemel was opgetild, werd de opening in de hemel gesloten. De genoemde broeder ging meteen naar Bologna en vernam daar dat de vader op die dag en dat uur was heengegaan.
(Legenda Aurea 109,286-290)
|
Rome
De dominicanen gaven in het jubileumjaar 2000 een speciale folder uit met plekken waar Dominicus in Rome heeft gepreekt, gebeden en wonderen zijn geschied of die om andere reden met de orde verbonden zijn.
- Sint-Pieter
Toen Dominicus in de Sint-Pieter aan het bidden was, verschenen hem Petrus en Paulus die hem respectievelijk een reisstok en een boek overhandigden met de woorden 'Ga uit en predik'. De beeldenreeks met ordestichters opent met Dominicus.
- Sint-Jan van Lateranen
Innocentius III had een visioen waarin hij Franciscus zag die deze kerk ondersteunde om hem voor instorten te behoeden, waarop hij het Vierde Lateraanse concilie in november 1215 bijeenriep in het paleis van deze basiliek en Dominicus nam deel aan dat concilie.
- Santa Maria Maggiore
Deze grote basiliek heeft geen direct verband met Dominicus al zal hij daar ongetwijfeld ooit gebeden hebben.
In de Cappella Sistina bevindt zich het graf van Pius V.
- San Marco
Naar deze kleine basiliek was een vrouw gekomen om naar een vastenpreek van Dominicus te luisteren. Ze had haar zoontje thuis ziek achtergelaten. Toen zij terugkwam, bleek het gestorven te zijn. Snel pakte zij hem op, bracht hem bij Dominicus en deze wekte hem weer tot leven. Hij beval haar het aan niemand te vertellen, maar de moeder hield zich daar niet aan en de Romeine gingen Dominicus vereren als een heilige. Wanneer Dominicus over straat liep, sneed het volk stukken van zijn habijt om als relikwie te bewaren waardoor hij het uiterlijk kreeg van een zwerver.
- Sant'Anastasia
Dominicus bracht een bezoek aan enkele vrouwelijke inclusen die zich achter deze kleine basiliek vrijwillig hadden laten 'insluiten' om een leven van gebed en boetedoening te leiden. Van een van hen genas hij de arm waarvan een wond het vlees had weggeteerd en het bot was te zien.
- Klooster Santa Maria in Tempulo
Dominicus bezocht dit klooster om de slotzusters die er een verslapt kloosterleven op na hielden aan te manen tot een strenger leven. De abdij was in het bezit van een wonderbaarlijke Byzantijnse icoon van de Madonna. Deze icoon was ooit ontvreemd, maar uit eigen beweging naar de abdij teruggekeerd en werd daarom door geheel Rome vereerd. Toen Dominicus de zusters na een hoop gedoe liet verhuizen naar de San Sisto, moest de icoon natuurlijk mee. Op plechtige wijze bracht Dominicus op een nacht de icoon op zijn schouders in processie naar de San Sisto waarbij allen blootsvoets liepen met fakkels in de hand.
Tegenwoordig is het voormalige klooster een geliefde trouwlocatie.
- San Sisto (Vecchio)
In deze kleine basiliek preekte Dominicus vaak en verrichtte hij veel wonderen, waaronder de dodenopwekking van een neef van een kardinaal. In de refter at hij met zijn medebroeders en toen er eens geen eten was, verschenen er twee engelen die brood en wijn brachten.
Een directe voortzetting van deze communiteit verblijft nu in het klooster bij de kerk Madonna del Rosario, alwaar ook de hierboven genoemde Byzantijnse icoon en een door Dominicus meegenomen traliehek uit de San Sisto wordt bewaard.
- Santa Sabina
In de priorij bevindt zich de cel van Dominicus die nu een voor toeristen niet toegankelijke kapel is. Hier had hij een visioen van Maria. In de kloostertuin bevindt zich een nog steeds bloeiend sinaasappelboompje waarvan de mondelinge traditie wil dat dit is meegenomen uit Spanje en hier door Dominicus zelf is geplant.
- Santa Maria sopra Minerva
In deze kerk bevindt zich rechts van het hoofdaltaar het graf van Fra Angelico, een dominicaan die zijn sporen heeft verdiend in de kunstgeschiedenis.
Een andere bekende schilderende dominicaan, Fra Bartolomeo ligt overigens begraven in het San Marcoklooster in Florence.
- San Clemente
In 1677 kwamen in Rome Ierse dominicanen aan die in ballingschap waren gegaan vanwege de vervolgingen als gevolg van de reformatie. Zij werden opgevangen in deze kerk en in de San Sisto.
|