Paul Verheijen
Hoofdmenu Zoeken Aanvullingen E-mail Actueel Site info Bijbel Exposities Films Heiligen Steden Kunstenaars Boeken Exegese


Hoofdmenu Aanvullingen E-mail Site info Actueel

HABAKUK

Bijbelboek

Habakuk maakt de verontrustende opkomst mee van het wereldrijk Babylon dat het Zuidrijk Juda onde de voet zal lopen. Hij zal rond het jaar 600 VGJ zijn opgetreden. Hij richt zich tegen het kwaad op internationaal niveau en tegen de geest van zijn tijd. Het boekje telt in onze bijbeluitgaven slechts 56 verzen verdeeld over drie hoofdstukjes.
Eerst klaagt Habakuk over het kwaad van zijn tijd en over de triomf van de slechten op de goeden. De jammerklacht is vervat in een dialoog met God.
Daarna geeft hij zijn visie op de vergelding die de boosdoeners eens te wachten zal staan. In vijf groepen verkondigt hij vijf 'weeën' die ze moeten ondergaan.
  • Plunderaars worden ook zelf het slachtoffer van plunderingen
  • Wie van het kwaad profiteert, verbeurt zijn leven
  • Wie bloed vergiet, raakt onder Gods glorie verpletterd
  • Geweld wordt met geweld vergolden
  • Wie zich aan afgoderij bezondigt, wordt voor de tempel Gods met stomheid geslagen
Het derde onderdeel van het boek is een gebed dat doet denken aan psalmen die tijdens de tempel-eredienst werden gezongen, want aan het slot staat 'Voor de koorleider. Bij snarenspel.' In dit gebed wordt God voorgesteld als een krijgsman in een strijdwagen, gewapend met pijl en boog en met een blinkende speer die in glans zon en maan veruit overtreft.

Habakuk komt ook voor in een deuterocanonieke toevoeging C (of hoofdstuk 14) van het boek Daniël.

Verering

Het Roomse Martelaarsboek herdenk Habakuk samen met de profeet Micha op 15 januari:
In Judea de heilige profeten Habakuk en Micha, van wie de lichamen onder Theodosius de Oude door goddelijke openbaring zijn gevonden.
Die vinding geschiedde volgens de legende door bisschop Zebenus van Eleutheropolis.

In de iconografie wordt Habakuk meestal afgebeeld met de engel die hem naar Daniël voert.

De Nijmeegse dichter Herman Hendrik (Harry) ter Balkt (1938–2015) gebruikte in zijn eerste bundels het pseudoniem Habakuk II de Balker. Hij koos dit omdat hij zichzelf daarmee als een soort opvolger of 'tweede' Habakuk presenteerde. Het element 'de Balker' verwijst naar zijn achternaam maar ook naar het luidruchtig schreeuwen van de profeet.
2016 Paul Verheijen / Nijmegen