BERNINI
Laurentius
Pijnlijke uitdrukking
In dit beeld van Laurentius van de jonge Gian Lorenzo Bernini is zijn volwassen stijl goed te zien. Volgens Bernini's biograaf, Filippo Baldinucci, werd het beeldhouwwerk voltooid toen Bernini 15 jaar oud was, wat impliceert dat het in 1613-14 werd voltooid. Voor andere historici lijkt 1617 lijkt meer waarschijnlijk. Het is minder dan levensgroot qua afmetingen. Het werd voltooid in dezelfde periode als Sebastianus en de invloed van het werk van Michelangelo is in beide sculpturen duidelijk zichtbaar. Met name in de Sint-Laurens herinterpreteert Bernini de mannelijke naakten van de dode Christus in de Piëta in de Sint-Pieter. Een ander onmiskenbaar voorbeeld is de figuur van Adam in de Schepping van de Mens, op het gewelf van de Sixtijnse Kapel.
Bernini's zoon Domenico schreef in 1713 een biografie over zijn vader getiteld Vita del Cavalier Gio. Lorenzo Bernini. Daarin suggereert hij dat Gian Lorenzo het beeld vervaardigde uit zijn devotie voor zijn tweede patroonheilige en niet vanwege een specifieke opdracht. Het beeld is gemaakt uit één blok Carraramarmer. Restauratie in 1997 bracht aan het licht dat Bernini meerdere gereedschappen gebruikte om verschillende oppervlaktetexturen op verschillende delen van het beeld te creëren. De achterkant van het rooster en de vlammen zijn niet gepolijst en afgewerkt op dezelfde manier als de voorkant, wat impliceert dat het kunstwerk bedoeld was om alleen van voren te worden bekeken. Bernini's verwijzing naar de figuratieve cultuur uit het verleden, samen met zijn technische vaardigheid en de focus op de expressie, maken hem tot een van de protagonisten van de barok. In de genoemde biografie schrijft Domenico dat zijn vader tijdens de realisatie van dit beeld, om de pijnlijke uitdrukking van Laurentius op het rooster weer te geven, 'zonder benen op één been bij smeulende as stond en zo het martelaarschap van de heilige ervoer, terwijl hij met een spiegel en een potlood de pijnlijke uitdrukking van zijn gezicht tekende en de verschillende effecten observeerde die zijn eigen vlees onderging als gevolg van de hitte van de vlammen'. Het ontspannen en omhoogkijkende gezicht van Laurentius laat zien hoe het mogelijk is om pijn te overstijgen door contact met God. Het omhoogkijkende gezicht van Laurentius laat zien hoe het mogelijk is om doodspijn te overstijgen door extatisch contact met God. Vergelijk in dit verband bijvoorbeeld acht gezichten in beelden van Bernini: 
|
Sokkel
Het beeld heeft / had (zie zwart-wit-foto uit 1930) aan de basis een verfijnde sokkel van gesneden hout in de vorm van een boom die door vlammen is omhuld, waarschijnlijk gemaakt naar een ontwerp van Bernini zelf. De sokkel is gevormd als een boom met vlammen eromheen, wat symbolisch aansluit bij het martelaarschap van Laurentius.
|
|
Gian Lorenzo Bernini (1598-1680)
San Lorenzo (1613-17) Wit marmer, 70 x 112 x 45 cm Florence - Uffizi |