Paul Verheijen

BERNINI

Magdalena & Hiëronymus

Votiefkapel

Het laatste grote beeldhouwproject in de kathedraal van Siena werd mogelijk gemaakt door de uit Siena afkomstige, Alexander VII (paus van 1655-1667) van de familie Chigi. In 1659 gaf hij de Duitse architect Johann Paul Schor (1615–1674) opdracht om de Cappella del Voto (kapel van de votiefgave) te bouwen naar een ontwerp van Gian Lorenzo Bernini. De nieuwe kapel verving de kapel van Urbano da Cortona (1426-1504) en was bedoeld als decor voor de zeer vereerde Madonna del Voto. Dit schilderij maakte ooit deel uit van een groter schilderij van een anonieme volgeling van Guido da Siena (1230-1290). Dit originele schilderij herdacht de gelofte die de inwoners van Siena deden aan de vooravond van de slag bij Montaperti op 4 september 1260, toen zij de stad Siena aan de Maagd Maria wijdden.

De kapel heeft een cirkelvormig grondplan met een vergulde koepel die wordt ondersteund door acht zuilen die afkomstig zijn uit het Lateraans Paleis in Rome. Qua stijl is de kapel een voorbeeld van Romeinse barok.
De ingang wordt afgesloten door een bronzen poort van Giovanni Artusi Canale (±1610-1676, ook genaamd 'Piscina').

Decoratie


In de kapel bevinden zich twee grote schilderijen van Carlo Maratta (1625-1713):
  • Visitatie (afbeelding 1)
  • Vlucht naar Egypte (afbeelding 2)
    Dit werk was in 1793 in zo'n slechte staat dat het werd vervangen door een mozaïekkopie.
In de vier nissen marmeren beelden van heiligen:
  • Bernardinus van Siena door Antonio Raggi(1624–1686) (afbeelding 3)
  • Caterina van Siena door Ercole Ferrata (1610-1686) (afbeelding 4)
    Hij ontwierp ook de vergulde bronzen engelen op een achtergrond van lapis lazuli ontwierp die het beeld van Madonna omringen.
De twee andere beelden zijn van de hand van Bernini zelf:
  • Maria Magdalena (links)
    Zij staat met haar rechtervoet op een grote zalfpot wat haar meest bekende attribuut is. Vanwege de vurige sensualiteit en de dramatische manier waarop het naakte lichaam uit de wapperende gewaden tevoorschijn komt, werd ooit gedacht dat het een heidens standbeeld van Andromeda was.
  • Hiëronymus (rechts)
    Hij staat met zijn linkervoet op de kop van de bij hem horende leeuw en is hartstochtelijke verstrengeld met een crucifix.

Het omhoogkijkende gezicht van Magdalena drukt extatisch contact met God uit.

Vergelijk in dit verband bijvoorbeeld acht gezichten in beelden van Bernini:

De versiering van de kapel wordt verder verrijkt door vier bas-reliëfs uit 1748 met scènes uit het leven van Maria:
Gian Lorenzo Bernini (1598-1680)
La Maddalena (1661)
San Girolamo (1663)
Siena - Dom, Cappella del Voto
2016 Paul Verheijen / Nijmegen